psy

BERNARD

Jest to chyba najpopularniejszy z olbrzym贸w, ciesz膮cy si臋 og贸l颅n膮 sympati膮. Dawniej wyst臋powa艂 bardzo cz臋sto, dzi艣 jest raczej rzadko spotykany. Z pochodzenia jest to pies o typie pasterskiego psa g贸rskiego, kt贸ry by艂 od dawna chowany przy zakonie Augu颅styn贸w przy prze艂臋czy alpejskiej 艣w. Bernarda, na przej艣ciu z Szwajcarii do W艂och. Psy te by艂y pocz膮tkowo str贸偶ami kla颅sztor贸w, a p贸藕niej sta艂y si臋 psami sanitarnymi, kt贸re odpowiednio szkolone przez braci zakonnych przebiega艂y prze艂臋cze i 艣cie偶ki g贸rskie, by z przytroczonych do obro偶y koszyk贸w dawa膰 zb艂膮kanym pierwsz膮 pomoc w lekarstwach czy 艣rodkach wzmacniaj膮cych. Zb艂膮kanych podr贸偶nych odprowadza艂y do klasztoru, do os艂abio颅nych i chorych sprowadza艂y pomoc z klasztoru. By艂y to wi臋c w ca颅艂ym tego s艂owa znaczeniu psy u偶ytkowe.
Pierwotny typ bernarda r贸偶ni艂 si臋 do艣膰 znacznie od obecnego typu ps贸w pokazywanych na wystawach. By艂y one l偶ejsze, ru-chliwsze i smuklejsze. S膮dz膮c z opis贸w i obraz贸w 贸wczesnych by艂y to psy raczej zbli偶one do szwajcarskich ps贸w pasterskich, 艂aciate, prosto i kr贸tkow艂ose.
W tym typie te偶 jest s艂awny 鈥濨arry", kt贸ry przeszed艂 do historii jako pies, kt贸ry uratowa艂 偶ycie 40 ludziom zb艂膮kanym w Alpach, a wed艂ug le颅gendy (zreszt膮 nieprawdziwej) przez czterdziestego pierwszego zosta艂 zabity. Obecnie znajduje si臋 on wypchany w muzeum w Bernie. Pies ten 偶y艂 od 1800 do 1814 r. R贸偶ni si臋 on jednak do艣膰 znacznie od obecnego typu ber颅narda wystawowego.
Klasztor przy prze艂臋czy 艣w. Bernarda istnieje co prawda od 980 r., lecz pierwsze wzmianki o psach klasztornych pochodz膮 z drugiej po艂owy XVII wieku 鈥 wtedy jednak jako o psach str贸偶uj膮cych. W drugiej po艂owie XVIII wieku zaczynaj膮 si臋 wzmianki o psach ratownikach, kt贸re odszu颅kuj膮 w臋drowc贸w zb艂膮kanych w艣r贸d zawieiNiezmiernie wdzi臋czn膮 t臋 rol臋 spe艂nia艂y stale, pok膮d nie przebito tunelu kolejowego przez Alpy i odk膮d praktycznie podr贸偶ni nie w臋druj膮 pieszo prze艂臋czami. Lecz i dzi艣 jeszcze 偶yje sfora kilkunastu ps贸w przy klasztorze, by na wezwanie o zagini臋ciu turyst贸w lub narciarzy uda膰 si臋 pod przewodnictwem braci klasztornych na poszukiwanie zaginionych.
Fot. 42. St. Bernard d艂ugow艂osy Na wzmiank臋 zas艂uguje, i偶 pierwotny bernard by艂 psem twardow艂osym, l偶ejszym i mniejszym. z pocz膮tkiem xix wieku, gdy r贸偶ne choroby, a mo偶e i pewne zwyrodnienie rasy powodowa艂o zmniejszenie si臋 sfory doprowadzo颅no do niej now膮 krew 鈥 nowofundlandczyk贸w. Od tego czasu te偶 obok kr贸t颅kow艂osych pojawi艂y si臋 d艂ugow艂ose i r贸wnie偶 wzrost ich znacznie si臋 po颅wi臋kszy艂. W sforze klasztornej po dzi艣 dzie艅 hoduje si臋 wy艂膮cznie psy twardow艂ose, usuwaj膮c z hodowli psy d艂ugow艂ose, gdy偶 szata taka jest raczej niepraktyczna pokrywaj膮c si臋 skorup膮 艣niegu i lodu.
Psy te zyska艂y ogromnie na popularno艣ci i liczni tury艣ci, szczeg贸lnie anglosasi, nabywali szczeni臋ta ze schroniska przyklasztornego, a nast臋pnie zaj臋li si臋 ich hodowl膮 sportow膮. Klasztor oddawa艂 amatorom zwykle szcze颅ni臋ta d艂ugow艂ose, a poza tym domieszano niew膮tpliwie do nich r贸wnie偶 krew mastiffa, przez co sta艂y si臋 one masywniej sze, bardziej kr贸tkog艂owe, ale i wi臋cej oci臋偶a艂e.
W roku 1887 odby艂 si臋 mi臋dzynarodowy kongres mi艂o艣nik贸w bernarda w Zurychu, kt贸ry ustali艂 jednolity wzorzec.
WZORZEC Wra偶enie og贸lne. Pies pot臋偶ny, ros艂y, prosty, silny i na wskro艣 muskularny, o masywnej g艂owie o inteligentnym wyrazie. U ps贸w o czarnej masce wyraz nieco surowy, lecz nigdy z艂y.
G艂owa. Podobnie jak ca艂a posta膰 鈥 g艂owa bardzo silna i impo颅nuj膮ca. Czaszka szeroka, lekko wysklepiona i opadaj膮ca na boki, z 艂agodnym 艂ukowatym przej艣ciem ku dobrze rozwini臋tym ko艣ciom policzkowym. Guz ciemieniowy zaledwie lekko rozwini臋ty. 艁uki nadoczne silnie rozwini臋te tworz膮 prawie k膮t prosty do poziomej osi g艂owy. Mi臋dzy tymi 艂ukami, zaczynaj膮c si臋 od nasady pyska, przebiega bruzda wzd艂u偶 ca艂ej czaszki. Jest ona najg艂臋bsza mi臋dzy 艂ukami nadocznymi i wyra藕nie zarysowana na czole; p艂ycieje stop颅niowo a偶 do ciemienia. Linie boczne zaczynaj膮 si臋 od zewn臋trznego k膮cika oczu i rozbiegaj膮 si臋 znacznie ku ty艂owi g艂owy. Sk贸ra na czole tworzy cz臋sto g艂臋bokie bruzdy, mniej lub wi臋cej wyra藕ne, rozchodz膮ce si臋 promieni艣cie od 艂uk贸w nadocznych poprzez czo艂o. Bruzdy te uwidaczniaj膮 si臋 szczeg贸lnie w ruchu wywo艂uj膮c wra颅偶enie ciemniejszych. Przej艣cie od czo艂a do pyska gwa艂towne i ra颅czej strome.
Pysk.   Kr贸tki, nieostry, wyd艂u偶ony.
Nos. Bardzo masywny, szeroki, o szerokich nozdrzach i tak samo jak wargi zawsze czarny. Grzbiet nosa nie garbaty, lecz pro颅sty, a nieraz nawet u dobrych okaz贸w nieco wkl臋s艂y. Od nasady nosa przez ca艂y jego grzbiet przebiega raczej szeroka, dobrze za颅znaczona, p艂ytka bruzda. Fafle g贸rnej wargi silnie rozwini臋te nie graniaste, lecz przebiegaj膮ce foremnym 艂ukiem ku dolnej kraw臋颅dzi, lekko obwis艂e. Fafle dolnej wargi nie powinny obwisa膰. Z臋by w stosunku do g艂owy zaledwie umiarkowanie du偶e. Czarne podnie颅bienie po偶膮dane.
Uszy. 艢redniej wielko艣ci, raczej wysoko osadzone, o dobrze rozwini臋tej ma艂偶owinie, nieco odstaj膮ce u nasady, nast臋pnie 艣ci艣le przyleg艂e do bok贸w g艂owy, bez fa艂d. Koniec ucha cienki, tworzy zaokr膮glony tr贸jk膮t, nieco wyd艂u偶ony ku ko艅cowi, przedni kraj przylega 艣ci艣le do g艂owy, podczas gdy tylny mo偶e nieco odstawa膰, szczeg贸lnie gdy pies nads艂uchuje. Uszy lekkie u nasady i od razu 艣ci艣le przylegaj膮ce do g艂owy powoduj膮, i偶 wydaje si臋 ona owalna nie wyrazi艣cie zarysowana, podczas gdy uszy silne u nasady nada颅j膮 czaszce wygl膮d bardziej graniasty, szerszy i wyrazistszy.
Oczy. Osadzone raczej z frontu ni偶 na bokach, 艣redniej wiel颅ko艣ci, br膮zowe lub orzechowe, o m膮drym i dobrotliwym wyrazie, umiarkowanie g艂臋boko osadzone. Dolna powieka z regu艂y nie przy颅lega 艣ci艣le do ga艂ki ocznej, tworz膮c przy wewn臋trznym k膮ciku za颅艂amany fa艂d. Zbyt obwis艂e powieki pozwalaj膮ce widzie膰 gruczo艂y 艂zowe albo grub膮 czerwon膮 spoj贸wk臋 s膮 wadliwe.
Szyja. Wysoko osadzona, bardzo silna, w akcji noszona wysoko, poza tym poziomo lub nawet ku do艂owi. Po艂膮czenie g艂owy z szyj膮 zaznaczone wyra藕n膮 lini膮. Szyja bardzo muskularna i zaokr膮glona, przez co robi wra偶enie raczej kr贸tkiej. Podgardle daje si臋 zauwa颅偶y膰, lecz nadmiernie rozwini臋te nie jest po偶膮dane.
艁opatki. Uko艣ne i szerokie, bardzo muskularne i silne.
K艂膮b. Wyra藕nie zarysowany.
Klatka piersiowa. Dobrze wysklepiona, umiarkowanie g艂臋boka, nie si臋ga poni偶ej 艂okci.
Grzbiet. Bardzo szeroki, tylko w l臋d藕wiach lekko wysklepiony, wsz臋dzie indziej zupe艂nie prosty a偶 do bioder, sk膮d 艂agodnie opada przechodz膮c nieznacznie do nasady ogona.
Ty艂. Silnie rozwini臋ty, uda bardzo muskularne.
Brzuch. Bardzo wyra藕nie zaznaczona s艂abizna, zaledwie lekko podci膮gni臋ty.
Ogon. Od nasady szeroki i silny, d艂ugi, bardzo ci臋偶ki, zako艅czo颅ny t臋po. W spoczynku zwisa ku do艂owi, lekko wygi臋ty ku g贸rze w 1/a od ko艅ca. U wielu okaz贸w ogon ku ko艅cowi bywa skierowany na bok (tak nosi艂y go dawne psy klasztorne, jak wida膰 na starych rycinach). W o偶ywieniu wszystkie psy nosz膮 go mniej lub wi臋cej wysoko. Nie powinien by膰 jednak noszony zbyt wysoko, a w 偶ad颅nym razie zawini臋ty nad grzbietem. Lekkie zakr臋cenie przy ko艅cu raczej dopuszczalne.
Ko艅czyny przednie. Rami臋 masywne i muskularne, dalej ko艅颅czyny proste i silne.
Ko艅czyny tylne. Lekko skierowane pi臋tami ku sobie. , Stopy. Wskutek pojedynczych lub podw贸jnych pazur贸w wil颅czych stopy bywaj膮 odstawiane mniej lub wi臋cej na zewn膮trz, jednak偶e nie powinny powodowa膰 postawy krowiej. Ponadto stopy szerokie, o palcach umiarkowanie zwartych, o kostkach raczej wy颅sokich. Pojedyncze lub podw贸jne wilcze pazury nisko osadzone, prawie na poziomie stopy, stwarzaj膮 wi臋ksz膮 powierzchni臋 chro颅ni膮c psa od zapadania si臋 w 艣niegu. Bywaj膮 psy, kt贸re maj膮 u tyl颅nych st贸p regularnie rozwini臋ty pi膮ty pazur (kciuk), tzw. wilcze pazury trafiaj膮ce si臋 u tylnych n贸g s膮 niedorozwini臋tymi palcami i nie powinny by膰 brane pod uwag臋 przy ocenie.
Szata. Sier艣膰 bardzo g臋sta, twarda i prosta, j臋drna, lecz nie szorstka w dotyku. Uda do艣膰 obficie ow艂osione. Ogon u nasady okryty w艂osem d艂u偶szym i g臋stym, kt贸ry staje si臋 kr贸tszy ku ko艅cowi. Ogon wydaje si臋 puszystym, lecz nie tworzy 鈥瀙i贸r".
Ma艣膰 i znaczenie. Bia艂a z czerwon膮 lub czerwona z bia艂膮, przy czym czerwie艅 we wszystkich odcieniach, bia艂y z jasno lub ciemno-morengowanymi 艂atami, albo ta ma艣膰 z bia艂ymi oznakami. Barwy te (czerwona lub jasno albo ciemnomorengowana) s膮 jednako ce颅nione. Bezwzgl臋dnie konieczne s膮: bia艂a okolica nosa (pysk), 艂ysin-ka, koszulka, ko艅czyny i koniec ogona. Bardzo po偶膮dana obro偶a albo plama na karku. Bernardy nie mog膮 by膰 jednobarwne ani bez bia艂ego. Wadliwe s膮 wszelkie inne barwy z wyj膮tkiem czarnych nalot贸w na pysku i uszach.
Wzrost. Pies co najmniej 70 cm wysoki w k艂臋bie, suka 65 cm. Suki s膮 w og贸le delikatniejsze i drobniejsze.
ODMIANA D艁UGOW艁OSA. U nas wyst臋puje prawie wy艂膮cznie ta odmiana. Odpowiada ona ca艂kowicie podanemu wzorcowi z wyj膮t颅kiem szaty, kt贸ra jest umiarkowanie d艂uga, p艂aska lub lekko fali颅sta. Nie mo偶e by膰 nigdy lokowata lub kr臋ta, ani tym mniej kud艂a颅ta. Na grzbiecie, szczeg贸lnie od bioder do zadu, w艂os jest bardziej falisty (daje si臋 to te偶 zauwa偶y膰 u ps贸w kr贸tkow艂osych, nawet u ps贸w klasztornych).
Ogon puszysty, obficie pokryty w艂osem umiarkowanie d艂ugim. W艂os k臋dzierzawy lub lokowaty na ogonie niepo偶膮dany. W艂os roz颅dzielony na grzbiecie lub tworz膮cy pi贸ra jest wadliwy. Partia twarzowa i uszy okryte w艂osem kr贸tkim i mi臋kkim. D艂u偶szy, jed颅wabisty w艂os dopuszczalny u nasady uszu i z regu艂y taki te偶 jest. Na przednich ko艅czynach lekkie pi贸ra, uda bardzo puszyste.
B艂臋dem s膮 szczeg贸lnie takie cechy, kt贸re wskazuj膮 na krzy偶贸w颅k臋 z nowofundlandczykiem: nieproporcjonalnie d艂ugi, przebudo颅wany grzbiet, zbyt zwi膮zane stawy skokowe i uw艂osienie wycho颅dz膮ce spomi臋dzy palc贸w.
Jak ju偶 na wst臋pie wspomnia艂em, rasa ta, z pochodzenia u偶yt颅kowa, w r臋kach mi艂o艣nik贸w hodowc贸w wystawowych sta艂a si臋 ra颅czej psem luksusowym, reprezentacyjnym, a w warunkach miej颅skich przy ciasnocie mieszkaniowej nie mo偶e liczy膰 na wi臋ksz膮 popularno艣膰.
Obecnie w Polsce bernardy, podobnie jak dogi arlekiny, ciesz膮 si臋 popularno艣ci膮 g艂贸wnie we Wroc艂awiu, gdzie te偶 jest najwi臋ksze skupisko amator贸w hodowc贸w tych ras.

Polecane strony :

Copyright 2011