psy

OWCZAREK NIEMIECKI

W艣r贸d owczark贸w na pierwszym miejscu stoi owczarek nie颅miecki inaczej alzacki, a cz臋sto b艂臋dnie wilkiem lub wilczurem zwany.
Rasa ta jest uszlachetnionym i przez sportow膮 hodowl臋 wyse颅lekcjonowanym psem owczarskim. Du偶膮 zas艂ug臋, je艣li nie g艂贸wn膮, w jej powstaniu w rozumieniu kynologicznym ma Stephanitz, kt贸ry zaj膮艂 si臋 ni膮 szczerze i wyda艂 bardzo obszern膮 ksi膮偶k臋 jej wy颅艂膮cznie po艣wi臋con膮. Jest to chyba najwi臋ksza monografia jednej rasy, bo maj膮ca ponad 1100 stron, jest obszerniejsza ni偶 wszystkie inne znane mi ksi膮偶ki po艣wi臋cone kynologii, a o mierze zaintere颅sowania owczarkiem niemieckim niech 艣wiadczy, 偶e osi膮gn臋艂a na颅k艂ad kilkuset tysi臋cy egzemplarzy.
Nie ma chyba cz艂owieka w Polsce, a nawet w ca艂ym cywilizo颅wanym 艣wiecie, kt贸ry by nie zetkn膮艂 si臋 z psem tej rasy i nie s艂y颅sza艂 lub osobi艣cie nie do艣wiadczy艂 jego inteligencji i przydatno艣ci w s艂u偶bie obro艅czej, policyjnej, 艣ledczej, czy pastersko-owczar-skiej. Spotyka si臋 je ponadto czasami w s艂u偶bie 艂owieckiej jako posokowce czy aportery na l膮dzie, czy w rewirach wodnych. Naj颅cz臋艣ciej jako str贸偶贸w domu, fabryk czy obej艣cia, a tak偶e jako psy wojskowe, sanitarne, 艂膮czno艣ciowe lub przewodnik贸w ociemnia颅艂ych. W ka偶dym rodzaju s艂u偶by spe艂niaj膮 dobrze swe zadanie. S膮 艂atwe do szkolenia, lecz 藕le lub wcale nie prowadzone staj膮 si臋 niebezpieczne przez agresywno艣膰 lub te偶 przez do艣膰 silne sk艂on颅no艣ci do k艂usowniczej w艂贸cz臋gi. W 偶adnej chyba rasie nie ma tylu niezwykle inteligentnych i przydatnych pomocnik贸w i towarzyszy cz艂owieka, lecz i 偶adna inna rasa nie przyczyni艂a si臋 tak jak one do zape艂nienia 艣wiata r贸偶nymi kundlami owczarko-podobnymi i niezno艣nymi pod wzgl臋dem wsp贸艂偶ycia z otoczeniem. Nie jest to oczywi艣cie ich wina, 偶e ludzie zaniedbuj膮c swe psy dopu艣cili do produkcji pog艂owia miesza艅c贸w, kt贸re cnoty swych przodk贸w za颅mieni艂y na wady uprzykrzaj膮ce ludzko艣ci 偶ycie.
Owczarek jest psem s艂u偶bowym i wymaga s艂u偶by zar贸wno dla fizycznego, jak i dla psychicznego rozwoju. Kto si臋 nim nie ma czasu lub ochoty zaj膮膰, niech lepiej nab臋dzie pieska pokojowego, do w ten spos贸b oszcz臋dzi sobie i otoczeniu przykro艣ci. Odnosi si臋 to zreszt膮 do wszystkich ps贸w s艂u偶bowych. Dla dobra tych ras nale偶a艂oby propagowa膰, by tylko ten, kto chce i mo偶e w艂a艣ciwie wychowa膰 swego psa, nabywa艂 psa z ras s艂u偶bowych. Je艣li jednak, kto艣 po艣wi臋ci si臋 wyszkoleniu i wychowaniu takiego psa, to nie b臋dzie mia艂 milszego i wdzi臋czniejszego towarzysza i obro艅cy.
Nie mog膮c uprzywilejowanie traktowa膰 jednej rasy, nie mog臋 te偶 powtarza膰 wielostronicowych opis贸w Stephanitza. Opieram si臋 wi臋c na wzorcu ustalonym przez zwi膮zek hodowc贸w tej rasy w Niemczech (kt贸ry jednoczy艂 u siebie kilkadziesi膮t tysi臋cy cz艂on颅k贸w i zarejestrowa艂 w swych ksi臋gach ponad Vz miliona ps贸w do czasu wojny) podanym w monografii dr Kurta Roesebecka.
WZORZEC Wra偶enie og贸lne. Niemiecki owczarek jest psem nieco ponad 艣redniej miary. Jest on do艣膰 wyd艂u偶ony, silny i dobrze umi臋艣nio颅ny. Usposobienie ma 偶ywe i jest bystry, jego uwadze i wyostrzo颅nym zmys艂om nie 艂atwo co艣 ujdzie. Wybitne zalety charakteru tj. czujno艣膰, wierno艣膰, nieufno艣膰 wobec obcych i ci臋to艣膰 prede颅stynuj膮 rasowego owczarka wybitnie na str贸偶a i psa obro艅czego. Elegancja prezencji jest po偶膮dana, jednak偶e nie kosztem warto艣ci u偶ytkowych. Owczarek nie mo偶e by膰 zaciek艂ym agresorem, zwrot-no艣膰 potrzebna, do s艂u偶by przy stadzie powinna by膰 osi膮gana przez si艂臋 i w艂a艣ciwe uk膮towanie tylnych ko艅czyn.
G艂owa. We w艂a艣ciwej proporcji do tu艂owia, nie za ci臋偶ka, w ca颅艂o艣ci sucha, mi臋dzy uszami w miar臋 szeroka, czo艂o zar贸wno z przo颅du jak i z boku ogl膮dane 鈥 nieznacznie wysklepione. Bruzda 艣rod颅kowa ma艂o lub wcale nie zaznaczona. Policzki przebiegaj膮 ku bo颅kom bardzo 艂agodn膮 wypuk艂o艣ci膮 i nie powinny wystawa膰. Cza颅szka, ogl膮dana z g贸ry, zw臋偶a si臋 r贸wnomiernie od uszu do nosa, przechodz膮c w klinowo zako艅czon膮 paszcz臋 wyd艂u偶on膮 i such膮, przy czym kraw臋d藕 czo艂owa nie jest ostro zaznaczona.
Pysk. Silny, wargi napi臋te, suche i 艣ci艣le przylegaj膮ce, prosty grzbiet nosa przechodzi prawie r贸wno w przed艂u偶enie czo艂a. Uz臋颅bienie bardzo silne, k艂y zachodz膮 na siebie 艣ci艣le (no偶ycowy zgryz) bez prognatyzmu.
Uszy. 艢rednio du偶e, u nasady szerokie, wysoko osadzone, sto颅j膮ce, zw臋偶aj膮ce si臋 w ostry szpic, ustawione do przodu. Ucho podobne do uszu owczarka szkockiego 鈥 za艂amuj膮ce si臋, wyst臋puje od czasu do czasu, lecz ucho stoj膮ce jest bardziej po偶膮dane. Celem hodowli winno by膰 utrwalenie ucha stoj膮cego, jakkolwiek postawa ucha u ps贸w s艂u偶bowych przy stadzie jest oboj臋tna. Uszy ci臋te lub wisz膮ce winny wp艂ywa膰 na eliminacj臋. Szczeni臋ta do 4, a na颅wet 6 miesi臋cy miewaj膮 uszy obwis艂e.
Oczy. 艢redniej wielko艣ci, migda艂owego kszta艂tu, nieco uko艣ne i niewystaj膮ce, mo偶liwie ciemne. Wyraz oczu 偶ywy i rozumny,, w stosunku do obcych z nieufn膮 rezerw膮.
Szyja. Silna, umi臋艣niona, 艣rednio d艂uga, bez podgardla i lu藕nej sk贸ry. W podnieceniu podniesiona, zreszt膮 noszona prawie pozio颅mo.
Klatka piersiowa. G艂臋boka, nie za szeroka. 呕ebra niezbyt p艂a颅skie, lecz i nie beczkowate. Brzuch miernie podkasany. Grzbiet prosty i silnie rozwini臋ty, niezbyt d艂ugi od k艂臋bu do krzy偶a. D艂u颅go艣膰 tu艂owia nieco wi臋ksza ni偶 wysoko艣膰 w k艂臋bie. Psy o kwadra颅towej budowie i wysokich nogach winny by膰 eliminowane.
Przednie ko艅czyny. 艁opatki d艂ugie, uko艣nie ustawione, p艂asko przylegaj膮ce, dobrze umi臋艣nione, nie wysuni臋te ku przodowi. Przedrami臋 ogl膮dane ze wszystkich stron 鈥 proste. P臋ciny niezbyt strome.
Tylne ko艅czyny. Uda szerokie, muskularne, do艣膰 d艂ugie, uko艣nie ustawione do podudzia. Staw skokowy silny.
Stopy. Okr膮g艂awe, kr贸tkie, zwarte i wysklepione. Podeszwy bardzo twarde. Pazury kr贸tkie, mocne, zwykle ciemne. Wilcze pazury nieraz nawet podw贸jne, wyst臋puj膮 na tylnych ko艅czynach do艣膰 cz臋sto. Nie s膮 one wad膮, lecz i nie nale偶膮 do po偶膮danych cech rasy, poniewa偶 powoduj膮 cz臋sto szerokie rozstawienie n贸g i mog膮 spowodowa膰 ich okaleczenie, wskazanym jest usuwanie ich zaraz po urodzeniu.
L臋d藕wie. Szerokie i silne, zad d艂ugi, 艂agodnie opadaj膮cy.
Ogon. Puszysty, si臋ga do stawu skokowego, czasami tylko przy ko艅cu odgi臋ty na bok. W spokoju winien opada膰 lekko wygi臋ty, w podnieceniu i w ruchu bardziej wygi臋ty i noszony wy偶ej, lecz nie powinien wychyla膰 si臋 ponad lini臋 poziom膮. Tym bardziej nie mo偶e by膰 noszony na grzbiecie lub zawini臋ty. Ogony z natury szcz膮tkowe zdarzaj膮 si臋 niekiedy, lecz okazy takie winny by膰 eli颅minowane z hodowli. Obcinanie ogona niedopuszczalne.
Wysoko艣膰: 55鈥65 cm. U owczark贸w u偶ytkowych po偶膮dany wzrost 60鈥65 cm u ps贸w, a 55 do 60 cm u suk. Przekroczenie tej miary, zar贸wno jak i brak wzrostu, zmniejsza warto艣膰 u偶ytkow膮 i hodowlan膮.
Ma艣膰. Czarna, 偶elazista, popielata, czerwono偶贸艂ta, czerwonobr膮颅zowa, b膮d藕 to jednolita, b膮d藕 te偶 z regularnymi czerwonobr膮zowy-mi do bia艂oszarymi oznakami, 偶贸艂te z czarnym siod艂em, czysto bia艂e tylko kosmate (staroniemieckie), rzadko bia艂e z ciemnymi 艂atami (czarne naloty na tle szarym, 偶贸艂tym, czerwono偶贸艂tym z od颅powiednio ja艣niejszymi oznakami), wreszcie ma艣膰 wilcza, pierwot颅na barwa dzikiego psa. Bia艂e oznaki na piersiach i nogach dopu颅szczalne. Podszycie zawsze jasne opr贸cz u ps贸w czarnych. Ma艣膰 szczeniaka mo偶na ustali膰 ostatecznie dopiero po wyro艣ni臋ciu po颅krywy.
Szata. Wy艂膮cznie wed艂ug ow艂osienia rozr贸偶nia si臋 trzy typy nie颅mieckich owczark贸w: g艂adkow艂ose, szorstko lub drucianow艂ose i kosmatow艂ose lub staroniemieckie. Wszystkie trzy odmiany po颅siadaj膮 g臋ste, zwarte podszycie, kt贸re uodparnia je na wp艂ywy atmosferyczne.
Owczarki g艂adkow艂ose. Pokrywa mo偶liwie g臋sta. W艂osy proste, twarde i 艣ci艣le przylegaj膮ce. Ow艂osienie na g艂owie w艂膮cznie z wn臋trzem ucha, przodem 艂ap i st贸p kr贸tkie, na szyi d艂u偶sze i obfitsze. Na tyle ko艅czyn do stawu p臋cinowego w艂os d艂u偶颅szy tworzy tzw. 鈥瀙ortki" niezbyt obfite.
D艂ugo艣膰 sier艣ci bywa r贸偶na i wskutek tego wyst臋puj膮 wszelkie formy przej艣ciowe. Zbyt kr贸tka jest wadliwa, zbyt d艂uga jest zbiornikiem brudu, je偶eli jest mi臋kka brak jej nieraz podszycia (wtedy powoduje dyskwalifikacj臋).
Owczarki szorstkow艂ose (drucianow艂ose). S膮 one od颅mian膮 rzadk膮 i po cz臋艣ci nie maj膮 po偶膮danej, typowej sier艣ci. Na og贸艂 ow艂osienie kr贸tsze ni偶 u g艂adkow艂osych. G艂owa i nogi pokry颅te w艂osem kr贸tkim, lecz szorstkim. W艂os ten tworzy na wargach brod臋 i nad oczyma brwi. Poszczeg贸lny w艂os winien by膰 elastycz颅ny, twardy i druciasty w dotyku jak u pinczera szorstkow艂osego. Ogon bez 鈥瀙i贸r". Budow膮 owczarek szorstkow艂osy odpowiada g艂ad-kow艂osemu, jednak偶e pysk wydaje si臋 szerszy i silniejszy.
Owczarek kosmaty (staroniemiecki). I ta odmiana nie jest cz臋sto spotykana. U nas znajduje si臋 ju偶 nieliczne okazy na ziemiach zachodnich, z regu艂y jako krzy偶贸wk臋 g艂adkow艂osych z kosmatymi, rzadziej w czystej postaci. Owczarek staroniemiecki ma w艂os g臋sty, d艂ugi i falisty, w dotyku szorstki. Uw艂osienie g艂owy opada na boki, cz臋艣ciowo zakrywaj膮c oczy i naoko艂o pyska tworzy brod臋. 艁apy r贸wnie偶 d艂ugo uw艂osione. Ogon prosty z chor膮gwi膮.
W po艂udniowych Niemczech psy te zwykle maj膮 uszy 艣rednio wisz膮ce. Na p贸艂nocy, w okolicach Hanoweru i Brunszwiku, trafia颅j膮 si臋 okazy kosmate o stoj膮cych uszach, zwykle czysto bia艂e. W艣r贸d tych ps贸w, nazywanych te偶 przez Niemc贸w 鈥濻chaferpudel" * a wyst臋puj膮cych od Renu po Mazury i Warmi臋, trafiaj膮 si臋 szcze颅ni臋ta o ogonach od urodzenia kr贸tkich (szcz膮tkowych).
Wady dyskwalifikuj膮ce. Wszelkie wady, wp艂ywaj膮ce ujemnie na u偶ytkowo艣膰, wytrwa艂o艣膰 i sprawno艣膰, w szczeg贸lno艣ci wyraz nieodpowiadaj膮cy p艂ci i charakterowi owczarka, jak oboj臋tno艣膰, nerwowo艣膰 albo nadmierna pobudliwo艣膰, tch贸rzliwo艣膰. Jedno lub obustronne wn臋trostwo. Ma艂a 偶ywotno艣膰 i apatia, budowa mi臋kka, limfatyczna lub lu藕na, ma艣膰 sp艂owia艂a. Albinizm (zupe艂ny brak pigmentu, cieliste nosy), jak i psy bia艂e o czarnych nosach 鈥 po颅woduje r贸wnie偶 dyskwalifikacj臋 na wystawach i przy licencjono颅waniu 鈥 z wyj膮tkiem odmiany kosmatej. Wszelkie przekroczenie wzrostu, jak i kar艂owato艣膰, psy d艂ugono偶ne i kr贸tkie, za lekka lub ci臋偶ka budowa, mi臋kki grzbiet, stromo ustawione ko艅czyny, wszelkie wady w chodach, pysk za kr贸tki, t臋py, za s艂aby, szpicza颅sty lub charci. Nieprawid艂owy zgryz, uz臋bienie s艂abe lub niekom颅pletne.
Mniejszymi wadami s膮: za mi臋kka lub za kr贸tka sier艣膰, brak podszycia, czaszka nieszlachetna, lu藕ne stopy lub nadmiernie ow艂osione (z wyj膮tkiem u kosmatych), uszy wisz膮ce (opr贸cz u kos颅matych) i 藕le noszone, ogon zawini臋ty lub 藕le noszony, uszy i ogon ci臋te lub ogon szcz膮tkowy.
Do tak wyczerpuj膮cego wzorca nie trzeba chyba niczego doda颅wa膰. Chcia艂bym tylko zwr贸ci膰 uwag臋 na rozpowszechnione u nas b艂臋dne mniemanie, 偶e owczarki 鈥 mylnie wilczurami zwane 鈥 powinny by膰 psami du偶ymi. Wskutek tego cz臋sto najbardziej ce颅nione przez laik贸w i drogo sprzedawane s膮 psy o koziej sylwetce. Psy takie odbiegaj膮 od typu owczarka. Z wad膮 t膮 艂膮czy si臋 zwykle p艂ytka pier艣. Pami臋ta膰 nale偶y, 偶e nieustanny ruch, kt贸rego wy颅maga praca przy stadzie, uwarunkowany jest zdrowymi i silnymi p艂ucami i sercem, te za艣 musz膮 mie膰 miejsce w g艂臋bokiej klatce piersiowej.
W艂a艣ciwie oceni膰 mo偶na owczarka w ruchu, je偶eli biega swo颅bodnie. Ruch jego powinien by膰 posuwisty 鈥 normalny ch贸d truchtem, a nie galopem i w chodzie tym mo偶e wytrwale prze颅biega膰 dziesi膮tki kilometr贸w, pe艂ni膮c swe zadanie przy stadzie czy towarzysz膮c koniom lub rowerowi.
Drug膮 wadliw膮 ocen膮 dominuj膮c膮 u naszych domoros艂ych znaw颅c贸w jest przekonanie, 偶e owczarek ma by膰 鈥瀦艂ym", tzn. napastli颅wym. I ta cecha jest wynikiem nieznajomo艣ci psychiki psa i roli psa obro艅czego. Nieuzasadniona agresja jest cz臋sto przejawem nerwowo艣ci, a nawet tch贸rzliwo艣ci, bo pies o dobrym charakterze jest zr贸wnowa偶ony i bez potrzeby lub prowokacji nie atakuje ni颅kogo.
Pod tym k膮tem widzenia nale偶a艂oby przeselekcjonowa膰 nasze do艣膰 liczne, lecz raczej mierne pog艂owia owczark贸w, zwracaj膮c baczniejsz膮 uwag臋 na u偶ytkowe cechy budowy i cUarakteru, a nie na ma艣膰 i mniej lub wi臋cej poprawne noszenie ucha. Cz臋sto bo颅wiem s艂yszy si臋 zachwyty nad psami przebudowanymi i z艂o艣liwy颅mi, jazgotliwymi tch贸rzami, kt贸re poza poprawnym noszeniem ucha, nie maj膮 偶adnych zalet wymaganych od owczarka.

Polecane strony :

Copyright 2011